Zapewnij sobie
spokojną wiosnę

Rzepak ozimy potrzebuje wysokiego poziomu nawożenia składnikami pokarmowymi. Bez zastosowania odpowiednich dawek nawozów mineralnych nie możemy osiągnąć maksymalnych plonów. Obok makroelementów: azotu (N), fosforu (P), potasu (K), wapnia (Ca), magnezu (Mg), siarki (S), istotne są również mikroelementy takie jak: bor (B), mangan (Mn) i molibden (Mo). Na wyprodukowanie 1 t nasion z odpowiednią ilością słomy, rośliny rzepaku pobierają:

• azot (N): 55–60 kg*
• fosfor (P₂O₅ ): 25–35 kg
• potas (K₂O): 70–90 kg
• wapń (CaO): 60–80 kg
• magnez (MgO): 12–18 kg
• siarka (SO₃ ): 35–45 kg
• bor (B): 100–150 g
• mangan (Mn): 80–200 g
• molibden (Mo): 8–10 g.

Stąd tak ważna jest weryfikacja zasobności stanowiska w składniki pokarmowe poprzez regularne wykonywanie badań gleby. Kluczowy jest także odczyn gleby, który dla rzepaku, powinien wahać się w granicach pH 6.0-7.2

*Źródło: Szczepaniak, W. (2019) „Nawożenie dolistne”

Cechami, którymi kierujemy się przy wyborze konkretnej odmiany, są: wysoki plon nasion, wysokie zaolejenie (umożliwiające otrzymanie dodatkowych korzyści finansowych), wysoka odporność na osypywanie się nasion, zimotrwałość w polskich warunkach klimatycznych (co bywa kluczowe w przypadku „typowych zim”, np. 2025/2026), ale także fakt, czy dana odmiana została przebadana i zarejestrowana w COBORU. Dodatkowo, warto postawić na odmianę, która wyróżnia się podwyższoną tolerancją na choroby, np. suchą zgniliznę kapustnych, zgniliznę twardzikową, wirusa żółtaczki rzepy, a w regionach, gdzie płodozmian jest bardzo wąski – na odmiany z wysoką tolerancją na kiłę kapusty – chorobę płodozmianową. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, czy wybieramy odmianę mieszańcową (mającą najczęściej większy wigor oraz wyższy potencjał plonowania) czy populacyjną. Opisy odmian wraz z zaznaczonymi konkretnymi cechami możecie znaleźć tutaj.

Z uwagi na fakt, że mamy ograniczoną liczbę insektycydów, a szkodniki jesienne, np. śmietka kapuściana, gnatarz rzepakowiec, pchełki (rzepakowa i ziemne), tantniś krzyżowiaczek czy mszyce nie odpuszczają rzepakowi, warto postawić na insektycydowe zaprawy nasienne, np. Lumiposa™ 625 FS, która umożliwia eliminację szkodników już od początku wschodów roślin rzepaku. Należy wspomnieć, że insektycydowe zaprawy nasienne działają w określonym przedziale czasowym (najczęściej są to ok. 4 tygodnie od siewu), jednak, co najważniejsze, zabezpieczają młode rośliny rzepaku w najbardziej newralgicznym okresie od wschodów do kilku liści właściwych. Plantację należy cyklicznie monitorować, np. z użyciem żółtych naczyń i w sytuacji przekroczenia progów szkodliwości ze strony szkodników w późniejszym okresie, wykonać zabieg insektycydem nalistnym.

Jesienią, rzepak może być atakowany przez wiele chorób grzybowych, np. mączniaka rzekomego, suchą zgniliznę kapustnych, zgorzel siewek czy czerń krzyżowych. Pierwszym krokiem (oprócz postawienia na odmianę z tolerancją na konkretną chorobę) jest wybór nasion zaprawionych zaprawą fungicydową umożliwiającą uzyskanie dodatkowego wsparcia grzybobójczego.

Oprócz ochrony fungicydowej, ważnym elementem technologii prowadzenia rzepaku jest właściwa regulacja pokroju (fungicydami z funkcją regulatora wzrostu, np. metkonazol, tebukonazol, a także innymi substancjami mającymi takie działanie, np. chlorek mepikwatu), którą przeprowadza się zazwyczaj jesienią w fazie 4–6 liści rzepaku (BBCH 14-16). Jej głównym celem jest przyhamowanie nadmiernego wybujania roślin, lepsze przygotowanie rzepaku do spoczynku zimowego oraz stymulacja systemu korzeniowego.

W ostatnich latach technologia uprawy rzepaku istotnie się zmieniła. Coraz większą popularnością cieszy się uprawa bezorkowa, obsada roślin jest niższa, dlatego konkurencyjność rzepaku względem chwastów się zmniejszyła. Producenci rzepaku powinni kontrolować następujące grupy chwastów:

• kluczowe chwasty dwuliścienne, np.: przytulia czepna, chwasty rumianowate, mak polny, fiołek polny, chaber bławatek, jasnoty, gwiazdnica pospolita
• chwasty nabierające coraz większego znaczenia, np. z uwagi na sposób uprawy i do tej pory trudne do wyeliminowania, m.in.: bodziszki, dymnica pospolita
• chwasty z rodziny kapustowatych, np.: taszniki, tobołki, stulicha psia
• chwasty z rodziny traw oraz samosiewy zbóż.

W tym miejscu najczęściej stajemy przed dylematem: postawić na herbicydy posiewne (stosowane najczęściej do 3 dni po siewie) czy powschodowe (stosowane najczęściej w fazie 2-4 liście rzepaku).

Przy stosowaniu herbicydów posiewnych, nierzadko występują problemy z fitotoksycznością dla rzepaku (np. spowodowaną nadmiernymi opadami deszczu i przepłukaniem substancji czynnych herbicydów w strefę korzeniową rzepaku: jesienie 2020–2025 r.) lub komplikacje związane ze skutecznością substancji aktywnych stosowanych doglebowo (przesuszona gleba: jesienie 2018–2019 r.) i co za tym idzie koniecznością wykonania zabiegu korekcyjnego jeszcze jesienią lub wiosną po ruszeniu wegetacji.

Właściwą alternatywą dla kombinacji posiewnych jest wykonanie jesiennego zabiegu powschodowego. Zabieg taki, z uwagi na głównie nalistne działanie herbicydów, jest praktycznie niezależny od warunków wilgotnościowych (co jest istotne w warunkach suszy). Wariant powschodowy niesie ze sobą także inne korzyści w porównaniu do zabiegów posiewnych – wykonujemy go po dokonaniu oceny wschodów rzepaku, jak i rodzaju oraz stopnia zachwaszczenia. W przypadku rozwiązań doglebowych stosowanych do trzech dni po siewie nie wiemy, jaki będzie poziom wschodów rzepaku, a w przypadku trudnych warunków pogodowych nie mamy gwarancji, że plantacja będzie dobrze rokowała. W takiej sytuacji, aplikacja posiewna ogranicza dobór potencjalnej rośliny następczej w przypadku konieczności przesiewów. Ciekawą propozycją są herbicydy zawierające Arylex™ active, np. LaDiva™ czy Belkar™ Kiper™ Pak umożliwiające rozwiązanie powyższych problemów.

Oprócz zwalczania niepożądanych roślin dwuliściennych, w rzepaku ozimym eliminujemy także chwasty jednoliścienne, przede wszystkim samosiewy zbóż, ale także inne trawy, np. życice, wyczyniec polny czy coraz częściej miotłę zbożową.

Herbicydy zwalczające chwasty jednoliścienne stosujemy najczęściej jesienią od fazy dwóch liści właściwych rzepaku (od BBCH 12). Częstotliwość wykonania zabiegów tymi produktami (czasami nawet 2-3 aplikacje jesienią) zależy od przeplonu (zboża jare/zboża ozime), a także od sposobu uprawy gleby (orkowa/bezorkowa).

Więcej informacji na stronie: https://www.corteva.com/pl/agronomia/artykuly/Skuteczna-ochrona-herbicydowa.html